​​​​Teas agus Iompar Leictreach

Teas agus Iompar Leictreach

Anois go bhfuil an leictreachas ag éirí ina bhreosla ísealcharbóin, beidh athrú córas teasa agus iompair chun an leictreachais ar cheann de na bealaí is tíosaí, is praiticiúla le spriocanna dícharbónaithe na hÉireann a chomhlíonadh.

Tá líonra dáileacháin leictreachais na hÉireann á thógáil leis na glúnta – dá mhéad a úsáidfear na sócmhainní sin chun droim láimhe a thabhairt do bhreoslaí iontaise ina leithéid de chórais is ea is costéifeachtúla a bheidh sé don tsochaí ar fad.

​Fuinneamh Ísealcharbóin Amach Anseo

Tá plé déanta sa treochlár nuálaíochta um Leictriú Córas Teasa agus Iompair leis an gcaoi a ndéanfar an líonra a phleanáil agus a fheidhmiú chun go mbeidh sé in ann freastal ar éilimh nua den sórt sin gan cur isteach ar chompord, seasmhacht ná cáilíocht soláthair ár gcuid custaiméirí agus chun go ndéanfar an méid sin ar chostas eacnamaíoch, atá ag teacht le riachtanais agus luachanna na gcustaiméirí sin.

Dé réir mar a dhéanaimid dul chun cinn i dtreo na sochaí ísealcharbóin sin, cabhróidh an treochlár linn an líonra seasmhach, iontaofa, éifeachtúil a theastaíonn ónár gcuid custaiméirí a sheachadadh. Cuirfear ar a gcumas dá réir sin dul leis na réitigh teasa agus iompair is fearr a d’fheilfeadh dá dteach, dá ngnólacht agus dá stíl mhaireachtála.

Beidh gá le réitigh dhifriúla má bhíonn glacadh níos dlúithe le feithiclí leictreacha i gceantair atá i ngar dá chéile ná na réitigh a mbeadh gá leo i gcás glacadh níos scaipthe, níos moille. Thug taighde luath le fios go mbeadh acmhainn leordhóthanach ann i bhformhór na gceantar le freastal ar ráta glactha FL 20% dá bhfeisteofaí pointe luchtaithe 3kW i ngach áit chónaithe. Bíodh sin mar atá, bheadh gá le claochladáin athraithe tapa in áiteanna ardéilimh le dul i ngleic leis an titim voltais. Dá sáródh an ráta glactha 20%, áfach, d’fhéadfadh sé nach mbeadh an cur chuige seo oiriúnach a thuilleadh agus go mbeadh cur chuige eile ag teastáil, m.sh. atreisiú traidisiúnta nó scéimeanna freagartha don éileamh.

Tá na conclúidí sin bunaithe ar mheasúnú a rinneadh ar an tionchar a bhí ag luchtú roinnt FLanna in áiteanna cónaithe ar líonra ísealvoltais de chuid ESB Networks le linn trialach i mBaile Átha Cliath. Sa triail sin, rinneadh dian-mhonatóireacht ar ghrúpaí FLanna a bhí á luchtú i dtithe. Rinneadh anailís ar na sonraí sin le léargas a fháil ar an tionchar a bheadh ag FLanna ar líonraí ísealvoltais uirbeacha. Baineadh úsáid as na léargais ansin chun measúnú a dhéanamh ar na hathruithe, agus ar ord na n-athruithe, a bheadh le déanamh ar dhearadh na líonraí ísealvoltais le freastal ar leibhéil éagsúla FLanna. Breathnaíodh freisin ar na rátaí éagsúla luchtaithe agus cuireadh san áireamh go mbeadh méadú ag teacht ar úsáid córas teasa leictreach, leis.

Déantar foráil i gcaighdeáin pleanála infheistíochta ESB Networks do thitim voltais 16% ar na córais mheánvoltais agus ísealvoltais. Cuirtear 10% den titim voltais sin i leataobh don chóras taobh thuas den bharra ísealvoltais agus an chuid eile, 6-7%, don líonra ísealvoltais féin. Is minice a tharlóidh titim voltais ar an líonra ísealvoltais amach anseo de bharr go mbeidh roinnt mhaith daoine ag athrú chun córais teaschaidéil aerfhoinsithe agus ag fáil feithicilí leictreacha (FLanna), rudaí a bheidh ina gcúis le hualach breise suntasach. Bheadh líonra ard-deartha ag teastáil in eastáit nua agus atreisiú traidisiúnta de dhíth in áiteanna bunaithe sa ghnáthchúrsa d’fhonn a chinntiú nach gcuirfidís sin isteach ar cháilíocht an tsoláthair do chustaiméirí.

Tá ESB Networks ag breathnú ar roghanna eile a d’fhéadfadh a bheith ní ba thíosaí. Ar cheann de na cuir chuige sin tá seoladh an ísealvoltais a rialú le claochladáin athraithe tapa faoi ualach meánvoltais/ísealvoltais, a forbraíodh le déanaí. D’fhéadfaí plé le titim voltais agus le hathrú voltais ní ba mhó ar an líonra ísealvoltais ar an gcaoi sin, gan cur isteach ar voltas faighte na gcustaiméirí.

Cuirfidh trialacha gearrthéarmacha in Éirinn ar chumas ESB Networks impleachtaí oibríochtúla a leithéid de chlaochladáin a mheas, saincheisteanna praiticiúla maidir lena bhfeistiú ar an gcóras Éireannach a aithint agus a mhaolú, agus a mheas cén chaoi iad a chomhtháthú leis na teicneolaíochtaí atá in úsáid ar an líonra cheana féin agus le patrúin úsáide chustaiméirí na hÉireann.

Má chuirtear i bhfeidhm iad, féadfar an líonra a dhearadh agus a atreisiú ar chostas níos ísle agus, dá réir sin, éascaíocht a dhéanamh ar leictriú córas teasa agus iompair.

Beidh ualach níos mó agus, b’fhéidir, róbhrú ar líonraí ísealvoltais mar thoradh ar an athrú chun córais leictreacha teasa agus iompair. D’fhéadfadh sé go n-úsáidfí claochladáin athraithe tapa faoi ualach meánvoltais/ísealvoltais chun teorainneacha ó thaobh titim voltais de a mhaolú, ach seans sé go mbeadh toilleadh teirmeach na gciorcad ísealvoltais féin ina fhachtóir teorantach i gcásanna eile.

 

Is féidir teorainneacha toillte theirmigh a shárú go héifeachtach ach atreisiú traidisiúnta a úsáid, cáblaí/línte a uasghrádú agus claochladáin a uasghrádú nó claochladáin bhreise a fheistiú chun an t-ualach a laghdú ar chodanna de chiorcaid áirithe. Cé gur iondúil go bhfaightear luach níos fearr ar airgead san fhadtéarma i gcásanna ina bhfeistítear claochladáin nua, fágann fadhbanna praiticiúla (m.sh. suíomh a aimsiú le haghaidh fostáisiún tánaisteach nua) go dtéann sé deacair ar ESB Networks claochladáin nua a fheistiú in eastáit bhunaithe.

 

Is éard is mion-fhostáisiún tánaisteach (nó claochladán cosáin mar is fearr aithne air) ann ná bealach lena leithéid de dhúshláin a shárú. Is féidir iad a fheistiú ar an gcosán féin díreach in aice leis an gciorcad a bhfuil róbhrú air, gan gá láithreán mór nua a fháil, rud a bheadh de dhíth i gcás fostáisiún traidisiúnta. Tá an teicneolaíocht seo á húsáid i dTóiceo na Seapáine leis na blianta. Tá sé beartaithe anois ag ESB Networks aonaid den chineál céanna a fhorbairt don líonra Éireannach, agus measúnú a dhéanamh ar na himpleachtaí praiticiúla a bheadh i gceist lena n-úsáid ar an líonra.

Beidh orainn an chaoi a ndéanaimid an líonra ísealvoltais a phleanáil agus a oibriú a athrú ó bhonn le dul i ngleic le patrúin ghlactha teicneolaíochtaí ísealcharbóin nua, amhail feithiclí leictreacha, teaschaidéil agus micrighiniúint (micrighiniúint fhótavoltach san áireamh).

Mar chuid den tionscadal um Dhearadh Líonraí Ísealvoltais don Am atá le Teacht, déanfar sainaithint ar chuir chuige chomhsheasmhacha ó thaobh dearaidh de a chuirfidh ar ár gcumas tacú le teicneolaíochtaí ísealcharbóin na gcustaiméirí ar chostas réasúnta..

Tá dhá chineál réitigh dearaidh i gceist leis an tionscadal seo a bheag nó a mhór, .i. réitigh nua agus réitigh iarfheistithe. Is bearta réamhghníomhacha agus frithghníomhacha iad, atá idir stuama agus chostéifeachtúil agus a fhéadfar a chur i bhfeidhm go réasúnta sciobtha le déileáil le héileamh ísealcharbóin.


Tá na straitéisí pleanála a úsáideann ESB Networks faoi láthair bunaithe ar thuiscintí fianaisebhunaithe, deimhnithe faoi úsáid custaiméirí ag amanna éagsúla den lá agus breathnaítear ar an gcuid is mó de na custaiméirí baile mar aon ghrúpa aonchineálach amháin. Is gearr go dtosóidh teicneolaíochtaí ísealcharbóin nua (amhail feithiclí leictreacha (FLanna), aer-theaschaidéil agus giniúint fótavoltach tí) ag teacht salach ar na tuiscintí sin, chomh maith le hathruithe ar na bealaí a ndéanfaidh custaiméirí a gcuid éilimh féin a bhainistiú chun a gcríoch féin (m.sh. leictreachas arna ghiniúint go háitiúil a stóráil) nó i gcomhar le daoine eile (m.sh. comhbhailitheoirí).

Beidh i gceist leis an athbhreithniú ar chaighdeáin phleanála maidir leis an líonra ísealvoltais athbhreithniú cuimsitheach ar na cuir chuige a úsáidimid faoi láthair i leith feidhmeanna ísealvoltais. Cuirfidh sé sin bonn eolais faoi fhorbairt réiteach dearaidh ísealvoltais ionas go mbeidh an córas dáileacháin in ann freastal ar an éileamh a éascóidh as na húsáidí nua sin.

Déanfar anailís staitistiúil láidir mar chuid den tionscadal d’fhonn teacht ar mheadarachtaí, ar luachanna agus ar uirlisí dearaidh nua. Cuirfear toradh trialacha a rinneadh roimhe seo san áireamh san anailís, lena n-áirítear an Triail Náisiúnta ar Iompraíocht Custaiméirí i leith Méadair Chliste agus measúnachtaí tionchair FLanna ESB Networks. Cabhróidh sé le ESB Networks sainaithint a dhéanamh ar bhearnaí eolais, mar aon le bonn eolais a chur faoi thionscadail eile, amhail Tionscadal Winter Peak, Trialacha ar an nGiniúint Fhótavoltach agus tionscadail StoreNET.

Beidh úsáid aer-theaschaidéal i dteaghaisí cónaithe ina chúis le fás suntasach ar an ualach agus beidh orainn ár gcaighdeáin phleanála agus ár ndearaí le haghaidh líonra ísealvoltais a fhorbairt agus a nuashonrú dá bhrí sin. Caithfidh na hathruithe sin a bheith fianaisebhunaithe agus, dá réir sin, tá ESB Networks ag déanamh monatóireacht ar dhá eastát tithíochta nuathógtha inar feistíodh teaschaidéal i ngach teach. Déanfar anailís ar na sonraí a bhaileofar chun samhlacha láidre a fhorbairt, a chuirfidh bonn eolais faoi na caighdeáin phleanála agus na dearaí athbhreithnithe.

Tá sainaithint déanta ag ESB Networks ar dhá eastát tithíochta nua ina bhfuil teaschaidéil á bhfeistiú i ngach teaghais faoi láthair – ceann amháin acu in Orán Mór, Co. na Gaillimhe agus ceann eile i gCill Iníon Léinín, Co. Bhaile Átha Cliath. Feistíodh dhá fhostáisiún 400 kVA nua le leictreachas a sholáthar don dá eastát. Bainfidh ESB Networks leas as taighde atá déanta acu cheana féin ar mhonatóireacht a dhéanamh ar chlaochladáin meánvoltais/ísealvoltais le gléasanna monatóireachta claochladáin a fheistiú sa dá fhostáisiún sin.