​​Foinsí Fuinnimh In-Athnuaite a Nascadh

Foinsí Fuinnimh In-Athnuaite a Nascadh

Tá ESB Networks tiomanta do ról ceannasach a imirt in aistriú na hÉireann chun an fhuinnimh ísealcharbóin, agus don leictreachas glan a chur i lár an aonaigh san aistriú sin.
Nasctar níos mó foinsí in-athnuaite fuinnimh leis an líonra leictreachais bliain i ndiaidh bliana d’fhonn tacú leis an gcuspóir chun níos lú carbóin a tháirgeadh. Táthar ag tuar go mbeidh breis is 8GW de ghiniúint in-athnuaite nasctha ag ESB Networks faoin mbliain 2030.

Tacú le teicneolaíochtaí nua

Is é an príomhdhúshlán atá romhainn ná tacú le haistriú éifeachtúil chun na dteicneolaíochtaí nua sin ach leibhéil reatha athléimneachta agus seasmhachta an líonra a choinneáil ag an am céanna.

Is iad feirmeacha gaoithe móra ar tír an phríomhfhoinse giniúna in-athnuaite go dtí seo. Tá roinnt Acmhainní Fuinnimh Dáilte (AFD) nua tar éis iarratas a dhéanamh le nascadh lenár líonra le blianta beaga anuas. I measc na dteicneolaíochtaí nua sin tá Giniúint Fhótavoltach ar an Mórchóir, Cumhacht is Teas in Éineacht (CTinÉ) agus bithmhais. Tá borradh ag teacht ar an éileamh margaidh ar theicneolaíochta den sórt sin de réir a chéile.

Tá sé mar aidhm againn breathnú ar an tionchar a imreofar ar ár gcóras leictreachais amach anseo nuair a nascfar níos mó AFDanna agus foinsí fuinnimh in-athnuaite tráchtála, agus a oibriú amach cén chaoi ar gá dúinn ár gcaighdeáin agus ár bpolasaithe pleanála a fhorbairt le tacú lena nascadh ar an mbealach is tíosaí is féidir.

De réir mar a nascfaimid níos mó AFDanna lenár líonra dáileacháin, amhail foinsí fuinnimh in-athnuaite agus gléasanna stórála fuinnimh, beidh orainn a chinntiú go ndéanfar amhlaidh ar an mbealach is éifeachtúla ó thaobh costais de, ach go gcoinneofar an córas slán sábháilte agus seasmhach ag an am céanna. Ní bheifear in ann an méid sin a dhéanamh ach amháin má oibrímid amach cén acmhainn atá ann sa líonra mar atá.

Tá Tionscadal DistriHost i mbun obair forbartha ar thacar uirlisí a úsáidfear le hacmhainn ár líonra chun freastal d’fhoinsí fuinnimh in-athnuaite agus AFDanna a mheas. Is éard atá i gceist leis sin ná a mheas cé mhéad AFDanna arbh fhéidir le leagan amach reatha an líonra freastal dóibh gan cur isteach ar cháilíocht ná ar iontaofacht na cumhachta agus gan an t-infreastruchtúr reatha a uasghrádú. Mar chuid den acmhainn óstála, breathnófar ar nascadh AFDanna gan ligean do sháruithe voltais/caochaíola, drochfheidhmiú cosanta, rólódáil theirmeach tarlú agus gan sábháilteacht, iontaofacht agus cáilíocht na cumhachta a chur i mbaol. 

Bunsprioc(anna) inghnóthaithe -

  • Uirlisí a chur ar fáil dár bpleanálaithe líonra le cur ar a gcumas tionchar AFDanna a shamhlú agus a thuiscint ar fud ár líonra dáileacháin. Chun an méid sin a dhéanamh, bainfear leas as modh acmhainne óstála an EPRI le hanailís a dhéanamh ar líon mór fothairí meánvoltais. Cuirfidh na huirlisí a fhorbrófar ar ár gcumas sainaithint a dhéanamh go héasca ar na codanna den chóras dáileacháin a bheadh in ann freastal d’fhoinsí fuinnimh in-athnuaite. Cabhróidh sé sin le pleanálaithe líonra inár rannóg infheistíochta líonra measúnú a dhéanamh go sciobtha ar an modh nasctha atá Inghlactha go Teicniúil ar an gCostas is Ísle (ITCÍ) i ndáil le AFD a nascadh lenár gcóras.

Tugann ár samhlacha le fios dúinn cén chaoi a bhfeidhmeodh ár gcóras ag teorainn a acmhainne bunaithe ar an íoséileamh agus ar an uasghiniúint. Is iad na samhlacha sin a chuireann bonn eolais faoin rochtain a fhaigheann gineadóirí fuinnimh in-athnuaite ar an líonra dáileacháin. De bharr nach mbíonn nginiúint fuinnimh in-athnuaite ag tarlú i gcónaí, caithfear an córas a fheidhmiú go maith taobh istigh de na teorainneacha thuasluaite. Cuirfidh an Bhainistíocht Ghníomhach Líonra (BGL) ar chumas gineadóirí roghanna rochtana athraithí a chur faoi chaibidil agus leas a bhaint as an aschur eadrannach is saintréith na giniúna fuinnimh in-athnuaite.

Le measúnú a dhéanamh ar na roghanna rochtana athraithí a bhfuil fáil ag gineadóirí fuinnimh in-athnuaite orthu, cuirfimid córas BGL ar bun in dá fheirm ghaoithe (uasacmhainn easpórtála 7.5 MW agus 10.5 MW faoi seach) atá ann agus nasctha leis an gcóras dáileacháin cheana. Beidh rochtain ar chiorcad nuathógtha 38kV, a nascfar an dá fheirm ghaoithe leis, ina gné ríthábhacht den tionscadal seo. Cuirfidh rochtain ar an gciorcad nua sin ar chumas an dá fheirm ghaoithe fanacht nasctha leis an gcóras dáileacháin i rith fabhtanna nó i gcás oibreacha pleanáilte, amhail cláir chothabhála bliantúla agus cláir oibreacha chaipitil. Bheadh an gineadóir as ord sa dá chás sin mar atá cúrsaí faoi láthair.

Bunsprioc(anna) inghnóthaithe -

  • Réiteach Bainistíochta Gníomhaí Líonra (BGL) a chur ar fáil, a úsáidfimid chun solúbthacht ó thaobh feidhmiú de a thabhairt don dá fheirm ghaoithe a bheidh páirteach sa triail. Cloífimid leis na teorainneacha éigeantacha pleanála agus feidhmithe uile agus déanfaimid gach uile iarracht an triail a dhéanamh gan bhac gan chosc a chur ar na feirmeacha gaoithe.
  • Tuilleadh eolais a fháil faoi fheidhmiú praiticiúil córas agus próiseas rochtana athraithí líonra in Éirinn.

Tá gléas forbartha ag an gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath, le maoiniú ó Fhiontraíocht Éireann, a dhéanann an chumhacht fhreasaitheach a ghineann feirm ghaoithe a mhodhnú agus is féidir é a ríomhchlárú le cailliúintí a íoslaghdú ar chiorcad sainithe den líonra dáileacháin a bhfuil sé nasctha leis. D’fhéadfadh sé sin a bheith díreach in aice leis an bhfeirm ghaoithe atá i gceist nó d’fhéadfadh sé a bheith ina chiorcad sainithe níos faide suas an sruth.

Táimid ag tacú le forbairt an ghléis seo agus táimid ag déanamh éascaíocht ar an gcuardach le haghaidh suíomh oiriúnach chun é a thriail. Níl an creat rialála ná na modheolaíochtaí ríofa reatha atá againn in Éirinn ag dreasú úinéirí feirme gaoithe chun gléasanna den sórt seo a úsáid faoi láthair.

Bunsprioc(anna) inghnóthaithe -

  • Tuiscint a fháil ar an gcaoi a bhféadfadh, nó nach bhféadfadh, spriocfheidhm chailliúintbhunaithe den sórt sin oibriú le cuspóirí eile ar nós rialú voltais.
  • Eolas a chur faoi na hathruithe rialála nó próisis, más ann, a bheadh ag teastáil dá nglacfadh leis an gcur chuige seo.

Faoi láthair, déantar naisc feirme gaoithe a mheas go cinnteachaíoch ar an mbonn nach bhféadfaidh siad bheith ina gcúis le sáruithe ar na caighdeáin reatha phleanála ná seasmhachta atá againn in aon chás. Chun measúnú a dhéanamh ar an tionchar a bheidh ag feirmeacha gaoithe ar an líonra, bainfimid úsáid as olltiomsú sonraí agus anailís dhóchúlaíoch le tuiscint níos fearr a fháil ar fheidhmíocht feirmeacha gaoithe i ndálaí éagsúla agus ní hamháin (i) nuair atá an t-uaséileamh ar an gcóras, (ii) ag an bpointe uasghiniúna, agus (iii) nuair atá voltas an phointe nasctha ag an uasmhéid.

Bunsprioc(anna) inghnóthaithe -

  • Úsáidfear an anailís chun bonn eolais a chur faoi aon athbhreithniú a dhéanfar ar ár gcaighdeáin phleanála agus seasmhachta agus d’fhéadfadh sé go dtabharfaidís léargais dúinn ar bhealaí a bhféadfaimis a bheith ní ba sholúbtha i dtaobh custaiméirí a nascadh leis an gcóras. Ba chóir go laghdódh an cur chuige stuama, anailísbhunaithe seo an riosca go mbeadh iarmhairtí neamhbheartaithe ann agus cabhróidh sé linn a chinntiú go leanfaidh an córas ar fad de bheith idir iontaofa, shlán, sheasmhach, thíosach agus éifeachtúil chun leas ár gcustaiméirí uile.

Léiríonn ár réamhaisnéisí go dtiocfaidh an ghiniúint fhótavoltach chun a bheith ina cuid thábhachtach de chóras fuinnimh na hÉireann agus go mbeidh cuid mhaith de nasctha go díreach leis an líonra dáileacháin. Táthar ag tuar go mbeidh breis is 2,400MW de ghiniúint fhótavoltach nasctha ag ESB Networks faoin mbliain 2030. Le tuiscint a fháil ar an tionchar a imreoidh an teicneolaíocht seo ar ár gcuid líonraí tá córas monatóireachta úrscothach feistithe againn ar an bhfostáisiún meánvoltais/ísealvoltais taobh thuas d’Ionad Fóillíochta an Aonaigh, áit a bhfuil 180 painéal fótavoltach (45kW) feistithe ar dhíon an fhoirgnimh.

Bunsprioc(anna) inghnóthaithe -

  • Measúnú a dhéanamh ar aschur agus éifeachtúlachtaí roinnt fearais fhótavoltacha ar fud na tíre d’fhonn a chinntiú go mbeidh an córas leictreachais réidh agus barrfheabhsaithe don chineál díláraithe fuinnimh in-athnuaite seo amach anseo.

Ghlac an Coimisiún um Rialáil Fuinnimh i mí Eanáir 2015 leis an eagrán reatha de na Caighdeáin Seasmhachta agus Phleanála i gcomhair an Chórais Dáileacháin (tar éis próiseas comhairliúcháin) agus beidh tábhacht nach beag ag baint leo i dtaobh líonra dáileacháin atá slán sábháilte, seasmhach, iontaofa, tíosach agus éifeachtúil a fhorbairt in Éirinn.

Mar an gcéanna leis an gcuid is mó d’Oibreoirí Córais Dáileacháin ar fud na cruinne, tá ár gCaighdeán Pleanála cinnteachaíoch agus dírithe ar a chinntiú go mbíonn fáil ar acmhainn leordhóthanach chun freastal ‘ar an mbuaicéileamh’ agus/nó ‘ar an mbuaicghiniúint’ ar bhealach tráthúil atá ag teacht le riachtanais ár gcuid custaiméirí. Tá an caighdeán ‘rioscabhunaithe’ chomh maith, a fhágann go bhfuil leibhéal níos airde seasmhachta i gceist le naisc ardvoltais a fhreastalaíonn ar ualach níos mó. Tá an córas rialaithe agus oibriúcháin atá againn i láthair na huaire chun an líonra dáileacháin a bhainistiú ag teacht leis an bhfealsúnacht sin a bheag nó a mhór.

Is mar gheall ar fhorbairtí teicneolaíochta a bheidh ar ESB Networks fóram páirtithe leasmhara a chur ar bun le hathbhreithniú iomlánaíoch ó bhonn a dhéanamh ar na Caighdeáin Phleanála d’fhonn an toradh is fearr a fháil d’úsáideoirí uile an chórais dáileacháin (san am i láthair agus amach anseo). I measc na dteicneolaíochtaí sin tá teicneolaíochtaí a chuirfidh ar chumas ESB Networks bogadh i dtreo córas bainistíochta níos gníomhaí agus a chuirfidh uirlisí níos solúbtha agus níos dinimiciúla ar fáil. Ina theannta sin tá an iliomad athruithe ag teacht ar an gcóras fuinnimh ar an iomlán faoi láthair, amhail Freagairt don Éileamh (FDÉ), leictriú córas iompair agus stórála fuinnimh agus an chaoi a bhfuil ról an chustaiméara ag athrú freisin.

Beidh dhá chéim ar leith i gceist leis an athbhreithniú. Is éard a bheidh i gCéim 1 ná taighde cuimsitheach, anailís agus múnlú, mar aon le próiseas comhairliúcháin. Tosú as an nua a bheidh sa chéim seo agus ní bheidh aon réamhthuairimí ann faoi na hathruithe a bheidh le déanamh. Tar éis an athbhreithnithe tá an seans ann go mbeidh gá le mionathrú nó nuashonrú a dhéanamh ar na socruithe reatha, le cur chuige go hiomlán nua a fhorbairt, nó lena mholadh go gcuirfí deireadh le haon chaighdeán pleanála cinnteachaíoch agus go mbraithfí ar dhreasachtaí rialála agus ar reachtaíocht eile ina ionad sin chun dearadh éifeachtúil líonra a spreagadh.

Is éard is bun agus barr Chéim 1 ná taighde a dhéanamh ar réimse roghanna agus iad a fhorbairt i dtaca leis an bpleanáil líonra agus leis na caighdeáin seasmhachta. Breathnófar ansin ar cén chaoi a bhféadfaí na roghanna sin a mheas, go háirithe i bhfianaise an dul chun cinn a bheidh á dhéanamh ag ESB Networks i dtreo córas bainistíochta níos gníomhaí. Coinneofar i dteagmháil le príomhpháirtithe leasmhara le bonn eolais a chur faoin bpróiseas. Déanfaimid cinnte de nach ngabhfar treis ar phrionsabal na rochtana neamh-idirdhealaithí ar an gcóras dáileacháin agus go gcinnteoidh na roghanna a bheidh á meas go leanfar de chóras dáileacháin slán sábháilte, seasmhach, iontaofa, tíosach agus éifeachtúil a chur ar fáil san am atá le teacht. Breathnóidh an taighde ar na haschuir ón athbhreithniú, ó thrialacha, ó thionscadail phíolótacha agus ó thionscadail eile a dhéanfar mar chuid den treochlár um fhoinsí fuinnimh in-athnuaite a nascadh agus, nuair is iomchuí, de threochláir eile. Déanfaimid measúnú ar na roghanna uile ansin agus molfaimid an cur chuige is oiriúnaí. Tabharfar an cur chuige sin ar aghaidh chuig Céim 2.

I gCéim 2 breathnófar ar na moltaí a rinneadh i gCéim 1 agus cuirfear tús leis an obair chun na hathruithe sin a chur i bhfeidhm ar ghnó laethúil na heagraíochta. Beidh plean trasdula ríthábhachtach i leith sláine an chórais a dheimhniú. Beidh i gceist leis sin aon leasú is gá a dhéanamh ar na Caighdeáin Seasmhachta agus Phleanála le haghaidh ár gCórais Dáileacháin agus, más gá, ar chaighdeáin agus ar bheartais eile lena mbaineann chomh maith; na cáipéisí arna leasú a chur faoi bhráid an Choimisiúin um Rialáil Fuinnimh lena n-athbhreithniú agus lena bhfaomhadh; na caighdeáin nua a chur i bhfeidhm de réir córas bainistíochta níos gníomhaí; plean cumarsáide ó thús deireadh an phróisis, ach tráth a rollfar amach aon athruithe chuig príomhpháirtithe leasmhara go háirithe.

Bunsprioc(anna) inghnóthaithe -

  • Céim 1: Taighde a dhéanamh ar réimse roghanna agus iad a fhorbairt i dtaca leis an bpleanáil líonra agus leis na caighdeáin seasmhachta, agus a bhreathnú ansin ar cén chaoi a bhféadfaí na roghanna sin a mheas.
  • Céim 2: Na moltaí a rinneadh i gCéim 1 a mheas agus tús a chur leis an obair chun na hathruithe sin a chur i bhfeidhm ar ghnó laethúil na heagraíochta.