​Athléimneacht an Líonra

Athléimneacht an Líonra

Tá leanúnachas an tsoláthair dár gcuid custaiméirí feabhsaithe breis is 60% mar thoradh ar an infheistíocht a rinneamar inár líonra le 20 bliain anuas.

De réir mar a leanfaidh athrú ár n-aeráide ar aghaidh, ní mór dúinn a chinntiú go leanfaimid orainn ag infheistiú inár líonra le go mbeidh sé in ann do na patrúin drochaimsire agus do na stoirmeacha níos déine atá feicthe againn le blianta beaga anuas.

Seirbhís láidir ar féidir brath uirthi

Ní mór dúinn a chinntiú chomh maith go bhfuil ár líonra láidir a dhóthain le tacú lenár gcuid custaiméirí, a thosóidh ag úsáid i bhfad níos mó leictreachais amach anseo. Is iad córais teasa agus feithiclí leictreacha a bheidh taobh thiar de sin agus tacóidh sé go mór le dul chun cinn na hÉireann i dtreo córas fuinnimh glan. Ní mór dár gcuid custaiméirí a bheith in ann brath ar ár líonra agus caithfidh acmhainn leordhóthanach a bheith ann le tacú leis an aistriú chun na teicneolaíochtaí nua sin.

Beidh orainn ár líonra a thógáil agus a chothabháil ar na caighdeáin is airde ar fad dá bharr sin, rud atá déanta againn riamh. Beidh orainn infheistíocht a dhéanamh freisin ina thuilleadh teicneolaíochtaí monatóireachta agus braite le mionsonraí a thabhairt dúinn faoin gcaoi a bhfuil ag éirí lenár gcuid sócmhainní. Cuirfidh a leithéid de shonraí ar ár gcumas cinntí a dhéanamh agus ardáin éirime sonraí agus gnó a chur ar bun, a úsáidfidh na sonraí luachmhara sin chun cabhrú linn an líonra a choinneáil idir láidir agus iontaofa. Má táimid chun díriú ar shócmhainní seasta agus ar shócmhainní sonraí ag an am céanna, beidh orainn inniúlacht nua a fhorbairt le cinnte a dhéanamh de nach dteipfidh ar na córais TF sin ná nach mbeidh daoine in ann briseadh isteach iontu.

Tá líonra lastuas meánvoltais ESB Networks 85,000 km ar fad agus clúdaíonn limistéar seirbhíse 70,000 km². Tugann sé leictreachas chun leath de na 2.3 milliún custaiméir atá ag ESB Networks. Bíonn an líonra seo i mbaol i ndálaí an-ghaofar (siotaí níos mó ná 130km/u), go háirithe in áiteanna a bhfuil crainn mhóra díreach in aice leis an líonra leictreachais.

Táimid ag breathnú ar roinnt beart a d'fheadfaimis a dhéanamh chun an líonra a dhéanamh níos láidre in áiteanna áirithe atá go mór i mbaol gearrthacha cumhachta de dheasca crainn leagtha agus a mbíonn níos mó gaotha móra ná áiteanna eile. Tá ‘Neartú’ déanta ar an líonra lastuas i Meiriceá Thuaidh cheana féin, áit a gcuireann bearta spriocdhírithe le teacht aniar líonraí lastuas in aghaidh stoirmeacha. Bainfear triail as roinnt tionscnaimh ‘Neartaithe’ ar asraon meánvoltais mar chuid den tionscadal seo agus coinneofar súil ar an bhfeidhmíocht ar bhonn leanúnach.

Tá sé deacair Fabhtanna Talmhaithe Íogair (FTÍ) a bhrath mar go bhfuil luachanna srutha an-íseal acu agus, dá bhrí sin, tá siad níos contúirtí don phobal i gcomparáid le rudaí eile. Nuair a tharlaíonn FTÍ, ní dhéanann an gléas cosanta aon iarracht an scoradán ciorcaid a dhúnadh arís go huathoibríoch lena thástáil an bhfuil an fabht fós ann. Fágann sé sin, gach uair a bhraitear fabht (sruth fabht <40 ach >4 aimp ar feadh 5 shoicind), go ndínasctar gach uile chustaiméir atá nasctha leis an gciorcad sin go dtí go dtugtar cuairt ar láithreán an fhabht lena chinntiú nach bhfuil aon ní is údar imní ó thaobh sábháilteacht an phobail de san áit ar tharla an fabht. Ciallaíonn sé sin go bhfuil feidhmíocht an líonra níos measa do chustaiméirí áirithe ná do chustaiméirí eile.

Déanfaidh gnáthoibriú fabht talmhaithe iarracht fabhtanna sealadacha a ghlanadh ach an scoradán ciorcaid a oscailt agus a dhúnadh go tapa arís is arís eile. Cuirfear modheolaíocht chosanta nua i bhfeidhm mar chuid den tionscadal seo d’fhonn leanúnachas an tsoláthair a fheabhsú do chustaiméirí. Laghdófar an fad a mbaineann an FTÍ leis chun an méid sin a bhaint amach ach coinneofar na hardleibhéil braite fabhtanna agus beidh sábháilteacht an phobail fós ar an gcloch is mó ar a bpaidrín.

Nuair a tharlaíonn fabhtanna ar an líonra lastuas ísealvoltais i gceantair uirbeacha, is iondúil go séideann fiús leis an líonra a bhfuil an fabht air a aonrú. Is iad bualadh nó crann ag titim is cúis leis an gcuid is mó de na fabhtanna ar an líonra lastuas ísealvoltais. Fabht sealadach a bhíonn ann i bhformhór na gcásanna de bharr go dtiteann an adhmad ó na cáblaí go gairid ina dhiaidh sin de ghnáth. Bíodh sin mar atá, is é an t-aon bhealach atá ann leis an leictreachas a thabhairt ar ais tar éis séideadh fiúis ísealvoltais ná teicneoir a sheoladh chuig an láithreán leis an bhfiús a athsholáthar.

Fágann sé sin go mbíonn na gearrthacha cumhachta sách fada do na custaiméirí, go gcosnaíonn sé níos mó an fabht a chur ina cheart agus nach mó ná sásta a bhíonn na custaiméirí. Rinneadh trialacha i gceantar Bhaile Átha Cliath chun feabhas a chur ar fheidhmíocht an líonra lastuas ísealvoltais. Cuireadh roinnt teicneolaíochta éagsúla in áit an fhiúis thraidisiúnta sna trialacha sin. Laghdaigh dhá phíosa trealaimh ar leith, REZAP Modúlach agus BIDOYNG, líon na ngearrthacha agus tá sé beartaithe anois go gcuirfear in úsáid iad ar bhonn níos leithne amach anseo.

Beidh na feidhmeanna seo a leanas ag na gléasanna:

  • Uath-athdhúntóir 5 sheat le húsáid ar fhothairí ísealvoltais. Braitheann an t-aonad fabhtanna, ach má bhíonn an fabht sealadach, dúnfaidh sé arís tar éis tréimhse shonraithe ama. Is féidir í sin a shocrú trí thairseach, a uaslódálann faisnéis fíorama faoi shruth, voltas agus díomuanta chuig ardán ar líne. Is féidir le baill foirne áitiúla de chuid ESB Networks na socruithe (rátálacha tuislithe, srl.) a athrú ar líne chomh maith. Seolann an t-aonad teachtaireacht téacs go díreach chuig ár rogha fón má bhíonn aon fhabht ann.
  • Uath-athdhúntóir seat aonair ag a bhfuil 2 fhiús d’ísealvoltas. Cuirtear é seo ar an 2 phas neamhfhabhtaithe, cé go gcuirtear an t-uath-athdhúntóir 5 sheat ar an bpas fabhtaithe. De réir mar a tharlaíonn fabhtanna, oibríonn na trí aonad le chéile le léargas a thabhairt ar a bhfuil ag titim amach – pas aonair EF, 2 phas EF, Ph – Ph srl.

Tá sé beartaithe athfhorbairt a dhéanamh ar an gcóras talmhaithe friotaíochta 20kV agus córas hibrideach talmhaithe a chur ina ionad. Beidh idir sochtadh stuanna agus Thalmhú Pas Fhabhtaigh (TPF) ag an gcóras nua. Tá sé seo deartha d’fhonn feidhmíocht an líonra i gcás fabhtanna a fheabhsú go suntasach. Córas cosanta ar fhabhtanna ar leithligh is ea é seo, ar féidir leis fabhtanna talmhaithe a láimhseáil in áit tuisliú.

Tá ESB Networks ag triail cóireálacha neodracha malartacha le haghaidh an chórais 20kV ó bhí 2009 ann, tráth ar cuireadh tús leis an gcéad triail ar Chorna Sochta Stua (CSS). Cuireadh TPF leis an triail in 2013 agus forbraíodh an cur chuige hibrideach CSS/TPF agus is é sin an córas atá beartaithe do PR4. Tá léirithe ag na tionscadail uile ó 2013 i leith go dtiocfaidh feabhas 50% ar fheidhmíocht an líonra i gcás fabht mar thoradh ar an gcur chuige seo.

Ní bheidh feidhmiú an chórais 20kV chomh casta sin do bhaill foirne allamuigh ná do bhaill foirne san ionad rialaithe ach an oiread, go háirithe i gcás fabht. Feabhsóidh sé sábháilteacht agus feidhmíocht dár gcuid custaiméirí agus ball foirne araon.

Cuimsíonn líonraí cumarsáide ESB Networks roinnt ardáin éagsúla trí roinnt meáin éagsúla agus is iad an príomhbhealach le seirbhísí atá ríthábhachtach don chóras a chur ar fáil i dtaca leis an líonra leictreachais. Táthar ag súil go dtiocfaidh méadú suntasach ar raon na seirbhísí criticiúla a mbeidh nascacht ar an líonra teileachumarsáide ag teastáil uathu, agus ar na riachtanais bhandaleithid in aghaidh na seirbhíse chomh maith. Mar shampla, tá 2,400 gléas a dhéantar a mhonatóiriú agus a rialú go cianda ar an líonra faoi láthair agus meastar go dtiocfaidh borradh faoi líon na ngléasanna sin bliain i ndiaidh bliana de réir mar a leanfaidh ESB Networks ar aghaidh ag feistiú gléasanna rialaithe agus braite ar na córais mheánvoltais agus ísealvoltais.

Tá sé beartaithe ag ESB Networks infheistíocht a dhéanamh i gcroí-líonra inscálaithe IP a bhunú le go mbeifear in ann sonraí ó na gléasanna braite agus inrialaithe sin a bhailiú agus a sheoladh ar ais chuig córais oibriúcháin TF go slán sábháilte. Beidh an líonra giniúna comhdhlúite nua seo mar bhonn faoi chomhlíonadh riachtanais cumarsáide an líonra leictreachais san am i láthair agus san am atá le teacht. Cuirfidh an croí-líonra seo ar ár gcumas freisin seanteicneolaíochtaí agus seanchórais a bhfuil a seal nach mór tugtha acu a athsholáthar, go háirithe gléasanna a bhfuil móideimí GSM agus GPRS acu, is dócha a mbainfidh díoltóirí ón margadh iad sna blianta amach romhainn. Ina theannta sin, beidh sé ar cheann de na príomhrudaí le hoibríochtaí cliste líonra a chumasú. Is éard is cúis leis sin ná go n-úsáideann beagnach gach seirbhís Eangaí Cliste an prótacal Idirlín (IP) le haghaidh cumarsáide agus teastaíonn líonra IP uathu dá bhrí sin.

Tá an t-infreastruchtúr teileachumarsáide atá ann cheana féin ar Líonra Seirbhísí Teileachumarsáide ESB Networks beartaithe le nascacht a thabhairt chomh fada le príomh-fhostáisiúin atá idir 38kV agus 400kV. Is iad líonraí raidió poiblí, amhail naisc GPRS Vodafone, a thugann nascacht chuig an líonra níos faide anonn ná na fostáisiúin. Mar gheall ar an bhfás a cheaptar atá chun teacht ar threalamh agus ar fheidhmeanna ar an líonra dáileacháin a mbeidh iompar sonraí ag teastáil ina leith, is léir nach leor líonraí teileachumarsáide poiblí den sórt sin chun freastal ar bhraiteoirí agus trealamh líne nua i bhfothairí agus fostáisiúin mheánvoltais. Ní mó ná gur riosca é a leithéid de líonraí 3ú páirtí a úsáid freisin i bhfianaise na laigí cruthaithe slándála (m.sh. cibearshlándáil agus athléimneacht chumhachta) agus clúdaigh (go háirithe in áiteanna iargúlta) a bhíonn i gceist le líonraí den chineál sin. Is amhlaidh an scéal i gcás stoirmeacha go háirithe, nuair a chailleann crainn chumarsáide a gcumhacht, agus a gcumas cumarsáide dá bhrí sin, rud a chuireann moill ar bhaill foirne san Ionad Rialaithe agus iad a iarraidh orduithe a sheoladh chuig gléasanna ar an líonra a úsáideann líonraí GPRS tríú páirtí.

Is gá forbairt a dhéanamh ar líonra rochtana raidió náisiúnta, a bheidh slán sábháilte ó thaobh cibearshlándála de agus neamhspleách ar oibreoirí líonra mhóibíligh poiblí, le freastal ar an éileamh ar chumarsáid sonraí meaisín le meaisín i dtaca le sócmhainní fóntais a rialú, a chosaint agus a bhainistiú. Beidh i gceist leis an Tionscadal um Líonra Rochtana Raidió Náisiúnta líonra tiomnaithe gan sreang a fhorbairt le tarchur iontaofa sonraí a chinntiú le haghaidh feidhmeanna eangaí cliste amach anseo. Cuirfidh an líonra seo ar ár gcumas cuid mhaith de na córais atá spleách ar líonraí móibíleacha poiblí faoi láthair a athsholáthar, mar shampla táscairí fabhtphasáiste agus méadair fuinnimh, agus freastalóidh ar riachtanais chumarsáide córas nua, leis. Cumasóidh an líonra nua dúinn gléasanna aonair a nascadh ar an mórchóir chomh maith ionas go bhféadfar na sócmhainní sin a bhainistiú.

I measc na fearais agus na feidhmeanna a bheidh cumas cumarsáide de dhíth orthu amach anseo tá:

  • Monatóirí Páirtscaoilte Ultra TEV
  • Rialtóirí Meánvoltais
  • Ath-Dhúntóirí Líonra agus Lasca Soule
  • Aláraim Slándála i bhFostáisiúin
  • Gléasanna Braite Voltais agus Srutha
  • Scoradáin Chiorcaid
  • Táscairí Fabhtphasáiste
  • Claochladáin Chomhéadain (20kV go 10kV)
  • Braiteoirí Dinimiciúla Rátála Líne

Is cuibhreannas Eorpach é tionscadal SUCCESS, a bhfuil ceannairí tionscadail, ardinstitiúidí taighde agus na hollscoileanna is airde rangú páirteach ann. Tá sé mar aidhm ag an tionscadal seo creat slándála inoiriúnaithe a dhearadh, a fhorbairt agus a bhailíochtú, trí thrialacha allamuigh ar an mionchóir, d’fhonn na rioscaí a bhaineann le cibearbhagairtí agus cibear-ionsaithe a laghdú go suntasach tar éis méadair chliste a thabhairt isteach. Beidh tábhacht nach beag ag baint le méadair chliste a chur i bhfeidhm ar bhealach slán sábháilte chun a chinntiú go bhféadfar táirgí agus táillí nuálacha a chur ar fáil a bhuíochas le méadair den sórt sin.

Tá sé mar aidhm ag tionscadal SUCCESS trí chás úsáide a fhorbairt, a bheidh dírithe ar na nithe seo a leanas:

  • Slándáil
  • Athléimneacht
  • Cumas chun teacht slán
  • Príobháideachas

Cuirfidh na coincheapa seo bonn faoi imscrúduithe ar na bagairtí agus leochaileachtaí atá i gceist le méadair chliste san am i láthair agus a bheidh amach anseo. Leathnófar an tionscadal ansin le breathnú ar bhagairtí níos leithne ar an líonra cumhachta go ginearálta i gcás gléasanna cliste. Déanann tionscadal SUCCESS plé le líonraí leictreachais, agus leis na líonraí cumarsáide agus cumais TF a thacaíonn leo. Cuirtear an dá phíosa infreastruchtúir sin faoi chaibidil le chéile ós rud é go bhfuil siad chomh tábhachtach lena chéile le leictreachas slán sábháilte, seasmhach a sholáthar dár gcuid custaiméirí.

Mar chuid den triail Éireannach, tabharfar aghaidh ar an bhfás tapa ar luchtú feithiclí leictreacha agus déanfar measúnú ar na deiseanna agus ar na riachtanais a bheidh ann mar thoradh air sin i leith an eangach a chobhsú agus sócmhainní dáileacháin a chosaint i dtimpeallacht atá cosanta in aghaidh cibear-ionsaithe.