ESB Networks - Ár nInfreastruchtúr

Tá tábhacht ollmhór ag baint le hinfreastruchtúr líonraí leictreachais i leith geilleagar agus sochaí nua-aimseartha a fheidhmiú.

Ár nInfreastruchtúr

Cuireadh an líonra náisiúnta leictreachais ar bun in Éirinn ar an gcéad dul síos sa bhliain 1927, tráth ar tógadh Scéim Hidrileictreachais Shionainne. Tá athrú ó bhonn tagtha ar Éirinn ó shin i leith; tír thearcfhorbartha ar fhorimeall na hEorpa ab ea í an tráth sin, ach is tír í anois a bhfuil geilleagar nua-aimseartha aici. Tá forbairt na líonraí leictreachais ar cheann de na rudaí a bhí taobh thiar den athrú sin. Sprioc thábhachtach ab ea clár leictriú na tuaithe, a bhí ar siúl ó 1947 go dtí 1956. Is faoin gclár sin a tugadh an leictreachas ní b’fhaide ná na cathracha agus na bailte agus amach chun na dtithe, na bhfeirmeacha agus na sráidbhailte amuigh faoin tuath.

Tá athrú ollmhór á dhéanamh ar an gcóras leictreachais faoi láthair mar gheall ar an ngealltanas a thug Éire gur ó fhoinsí in-athnuaite a thiocfadh 40% dá cuid leictreachais faoin mbliain 2020. Tá na líonraí leictreachais á n-oiriúnú leis an dúshlán sin a shárú. Beidh uasghrádú suntasach ar an gcóras tarchurtha ag teastáil agus beidh gá le línte nua a thógáil. Bainfear feidhm as teicneolaíochtaí faisnéise agus córais chumarsáide nua mar chuid den phlean seo freisin, rud a chuirfidh ar chumas custaiméirí leictreachas a tháirgeadh mar aon le leictreachas a ídiú.

An Córas Tarchurtha

Is a bhuí leis an gcóras náisiúnta tarchurtha leictreachais gur féidir roinnt mhaith leictreachais a iompar ó stáisiúin ghiniúna, feirmeacha gaoithe ina measc, go dtí na bulcphointí soláthair atá suite gar do na mórionaid daonra, áit a bhfuil an córas tarchurtha nasctha leis an gcóras dáileacháin. Ina theannta sin, tá sé nasctha go díreach le roinnt suíomhanna custaiméara, a dteastaíonn uathu méideanna móra leictreachais. Is ann d’idirnascairí leis an gcóras tarchurtha i dTuaisceart Éireann, mar aon le hidirnascaire Thoir/Thiar leis an gcóras tarchurtha sa Bhreatain trí cháblaí faoin bhfarraige.

Bíonn ardvoltas ag teastáil le méideanna móra leictreachais a tharchur i bhfad i gcéin. Línte lastuas a oibríonn ar 400kV, 220kV agus 110kV atá sa chóras tarchurtha den chuid is mó. Úsáidtear fostáisiúin a bhfuil claochladáin iontu le gur féidir leis an leictreachas sreabhadh idir na leibhéil dhifriúla voltais. Féach Tábla 1 le haghaidh tuilleadh eolais faoin gcóras tarchurtha atá ag ESB.

   
Línte Tarchurtha (km)  Stáisiúin Tarchurtha  
     Stáisiúin 400kV
 Línte Lastuas 400kV             433  Stáisiúin 220kV 1
 Cáblaí 400kV faoi Thalamh  Stáisiúin 110kV 32
 Línte Lastuas 220kV + 275kV 1,876   Claochladáin 400/220kV 7
 Cáblaí 220kV + 275kV faoi Thalamh 137   Claochladáin 400/110kV 1
 Línte Lastuas 110kV 4,878   Claochladáin 275/220kV
 Cáblaí 110kV faoi Thalamh 81   Claochladáin 220/110kV 50 

 Tábla 1 - Sonraí faoi réim an Chórais Tarchurtha atá ag ESB

Is é ESB Networks a thógann an córas tarchurtha agus a dhéanann cothabháil air. Is é Eirgrid, cuideachta neamhspleách ar leith atá faoi úinéireacht an stáit, a bhainistíonn na sreafaí cumhachta ar an gcóras tarchurtha sin, lena n-áirítear rialú an leictreachais a ghintear sna príomhshaoráidí giniúna. Déanann Eirgrid forbairt an chórais a phleanáil lena chinntiú gur leor an córas tarchurtha le freastal ar an éileamh ar leictreachas a mhéadóidh amach anseo agus le déileáil leis an gcion méadaithe leictreachais a thiocfaidh ó fhoinsí in-athnuaite, feirmeacha gaoithe den chuid is mó. Tá tuilleadh eolais faoi oibriú agus faoi fhorbairt an chórais tarchurtha, lena n-áirítear eolas faoi thionscadail forbartha ar leith, le fáil ar áithreán gréasáin Eirgrid.

 

An Córas Dáileacháin

Is é an córas dáileacháin a chumasaíonn sreabhadh an leictreachais ón gcóras tarchurtha chuig 2.3 milliún áitreabh custaiméara in Éirinn. Cuimsíonn sé líonraí a fheidhmíonn ag 110kV i mórcheantar Bhaile Átha Cliath, mar aon le líonraí a fheidhmíonn ag 38kV, 20kV, 10kV agus ísealvoltas (ÍV) ar fud na tíre.

Tá 30% den phobal in Éirinn ina gcónaí taobh amuigh de na cathracha agus na bailte agus tá an chaoi a bhfuil muintir na tuaithe scaipthe ar fud na háite a bheag nó a mhór léirithe i saintréithe an chórais dáileacháin. Tá meánfhad an líonra in aghaidh an duine a cheithre oiread níos faide ná an meánfhad Eorpach. Is é cóimheas línte lastuas agus cáblaí faoi thalamh ná 6 : 1.

Líon Cur Síos
2.1 milliún Cuaillí Adhmaid
150,000 km  Líne Lastuas
22,000 km  Cábla faoi Thalamh
230,000  Claochladáin MV/LV atá gléasta ar Chuaillí
20,000  Fostáisiúin Talún MV/LV
  Fostáisiúin 110kV/38V nó 110MV
  Fostáisiúin 38kV/MV
2.3 milliún Méadar

 Tábla 2 - Staitisticí maidir leis an gCóras Dáileacháin

Ós rud é go bhfuil an-chuid de na línte lastuas fágtha gan chosaint ar an aimsir agus ar theagmhais eile, bíonn sé deacair go leor soláthar imleor ar féidir brath air a choinneáil i gceantair thuaithe. Thug ESB Networks faoi mhór-athchóiriú ar na líonraí meánvoltais (MV) i gceantair thuaithe i rith na tréimhse 1996 – 2006, tráth ar athsholáthraíodh thart ar 40% de na cuaillí agus a ndearnadh 50% de na líonraí a uasghrádú ó 10kV go 20kV. Tá an córas níos láidre in aghaidh dálaí drochaimsire anois agus cuirtear soláthar níos láidre ar fáil nuair is gá mar thoradh ar an gclár sin. Tá a thuilleadh infheistíochta déanta ó 2007 i leith i dtrealamh a laghdaíonn an tionchar a imríonn fabhtanna ar chustaiméirí tríd an soláthar a chur ar ais go huathoibríoch, nó, i gcásanna áirithe, go cianda ó ionaid rialaithe. Tá breis is 1,500 gléas den chineál sin á n-úsáid anois. Tá feabhas ollmhór tagtha ar iontaofacht an tsoláthair leictreachais faoin tuath mar gheall ar na hinfheistíochtaí sin.

Ecars Charger

I dTreo an tSaoil ar Bheag-Astú Carbóin

Tá muidne in ESB Networks ag obair gan stad gan staonadh chun Éire a ullmhú don saol ar bheag-astú carbóin. Chun an méid sin a bhaint amach, measaimid go mbeidh orainn suas le 14GW de ghiniúint in-athnuaite a cheangal leis an líonra faoi 2030 chun freastal ar 936,000 carr leictreach agus 600,000 teach a mbeidh córas teaschaidéil acu. Is éard a chumasóidh an dícharbónú sin ná líonraí cliste, a bhainfidh úsáid as stóráil cadhnraí agus solúbthacht chustaiméara. Beidh méadair chliste ann le tacú leis na forbairtí sin uile ach tuilleadh faisnéise a thabhairt do chustaiméirí maidir leis an méid fuinnimh a úsáideann siad agus cumarsáid ghníomhach leis an gcóras leictreachais a éascú, rudaí a chuirfidh ar ár gcumas córas leictreachais inbhuanaithe a chur ar fáil dár gcustaiméirí go léir a mbeidh siad in ann brath air.